-
Analiżi instantanja dejjem perikoluża. Bħal kamera ta’ veloċità għolja,
l-istorja kontemporanja hijafil-periklu li tinħakemmill-fluwidità ul-indeterminazzjoni tas-sitwazzjoni li qed tipprova taqbad, imrassa kif inhi bejn dettall impressjonistiku u astrazzjoni grandjuża. Ċertament jidher diffiċli li tiktebl-“istorja tal-preżent” metal-preżent innifsu sar daqshekk diffuż: hekk kifit-teorija Marxistatal-istorja nħasset skaduta f’epoka ta’ waral-istorja ,il-“polikriżi ”, dinl-akkumulazzjoni ta’ kriżijiet, dejjem tinsab pass qabilnafl-astrazzjonijiet tal-għaġeb tagħha: tnaqqis ta’ ħamsin fil— “Kollox Iperpolitiku” ta’ Anton Jäger
— “Kollox Iperpolitiku”
ta’ Anton Jäger (tr Karl Baldacchino) -
Bil-miġja
tar-reality TV,is-sorveljanza ġiet trasformata f’forma ta’ divertiment li nnormalizzatl-att ta’ li tiġi osservat. Billis-sorveljanza ġiet ippreżentata bħala esperjenza eċitanti, li ma tagħmilx ħsara, u anki ta’ aspirazzjoni, programmi bħal Big Brother għenu biex iwittut-triq għal soċjetà fejnis-sorveljanza high-tech mhux biss tiġi aċċettata iżda mħaddna b’mod attiv. Big Brother, lifil-kitba ta’ George Orwell kien twissija kontra stat ta’ sorveljanza, issa nbidel f’ikonatal-kultura — u jservi bħala reklam għall-kapitaliżmu ta’ sorveljanza fejnit-traċċar tan-nies ul-ġbir — “Ilkoll Parti mill-Istaġun…” ta’ Davinia Hamilton
— “Ilkoll Parti mill-Istaġun li Jmiss”
ta’ Davinia Hamilton -
Ċertament, dawn
il-magni tal-qari se jaħjuhal-letteratura .Fl-aħħar ikollna ġgajta fuq ġgajta ta’ qarrejja li anki jekk jitħajru jiktbu huma stess, xorta waħda jifdlilhomil-ħin biex jaqrawil-kitba tagħna.L-ilsna ż-żgħar, lis’issa jkunu gawdewmill-prestiġju tal-kitba artiġġjanali, issa jindunaw li jistgħu jibbenefikaw iktar minn dinl-innovazzjoni milli biss joqogħdu jistennew li kulħadd jiggustahom għax żgħar. F’daqqa waħda jkollna miljuni fuq miljuni ta’ qarrejja ul-Malti jkollu sfera kbira daqstal-Ingliż ,l-Ispanjol ,l-Għarbi ,in-Navajo . Ilsienna issa jkun oċean immens, kożmos sħiħ ta’— “Il-Magna tal-Qari” ta’ Joe Gatt
— “Il-Magna tal-Qari”
ta’ Joe Gatt -
Chaosmose huwa
t-titlu tal-ktieb finali ta’ Félix Guattari.Il-kunċett ta’ kaosmożi ħareġmix-xogħol preċedenti ta’ Guattari, partikolarmentmill-kunċett tar-ritournelle tiegħu u ta’ Gilles Deleuze.It-terminu “kaosmożi” jalludi għall-pożizzjoni ta’ awtoritàtal-kaos , ul-prospett tal-evoluzzjoni ożmotikatal-kaos innifsu.Il-ħidma fundamentalital-kaosmożi hijal-interazzjoni bla waqfien bejnir-respirazzjoni kosmika ur-ritornelli tas-singularità.L-ordni stabbilita — soċjali, politika, ekonomika u sesswali — għandhal-għan li tinforza konkatenazzjoni li twebbes u toħnoql-oxxillazzjo — “Nifs: Kaos u Poeżija #2” ta’ Franco "Bifo" Berardi
— “Nifs: Kaos u Poeżija”
ta’ Franco "Bifo" Berardi (tr Karl Baldacchino) -
Dan ma kienx
l-unika struttura militari abbandunata li nħatfet ul-użu tagħha nbidel skontil-bżonnijiet ta’ Malta ħielsa. Lanqas ma kienl-uniku post li żżarma,mil-lejl għan-nhar, minn kulma seta’ jinġarr. F’dar antika li ħabib tiegħi għadu kemm xtara kien hemm mejda li ħallew hemmit-tfal tal-inkwilini ta’ qabel, żewġt aħwa xjuħ li għexufil-wens ul-għanqbut ta’ Bubaqra, u mietut-tnejn wara xulxinfil-bidu tal-pandemijatal-COVID-19 . Qabel telqu,it-tfal un-neputijiet żarmawha minn kollox ħlief għaldil-mejda , li għadha fi stat tajjeb ħafna, b’wiċċtal-irħam . Kollox qalgħulu qabel telqu, s— “Biex Tara Kif Jgħixu l-Oħ…” ta’ Ryan Falzon
— “Biex Tara Kif Jgħixu l-Oħrajn”
ta’ Ryan Falzon -
Erġajt lura Malta. U ilni ġa sena hawn. Bla ħsieb kienet din, ġita
tas-sajf bħal kull sena oħra iżda dinid-darba fost affarijiet oħra, kienet aħbar kerha li żammitni hawn. Ejja ngħidu li kien u għadu jagħmel sens li jien, Romeo, ninsab hawn. Sirna nafu li missieri kellu kanċerfl-istonku , ikrah ferm,tal-biża ’ waħx. Imnalla kellul-għasafar biex jedha u lil ommi, li hil-pilastru tal-familja u mingħajrha ma nagħmlu xejn. Imnalla kellna ftit minn dawnl-għasafar id-dar magħna għax lil ommi ħabbewha wisq, u hi lilhom. Ommi tqala waħda kellha, u ħarġulha tnejn f’daqqa. Ifhem, mhux eżatt hekkl-ist — “Qarn (silta)” ta’ Romeo Roxman Gatt
— “Qarn (silta)”
ta’ Romeo Roxman Gatt -
F’Mejju
tal-2020 ,l-istazzjon tar-radju France Inter ikkummissjona serje ta’ kittieba prominenti biex jirriflettu fuqil-konsegwenzi tal-pandemija.Il-ġist tal-biċċal-kbira tagħhom kien wieħed ta’ tranżizzjoni mimlija tama:il-COVID kien se jimmarka tragward ċivilizzazzjonali, li jħallid-dinja rifigurata b’mod li ma jintesiex. Iżda wieħedmill-ewwel mistednintal-programm , Michel Houellebecq, ma qabilx, u vjolentament. “Wara dawnil-lockdowns mhux se nqumu għal dinja ġdida,” sostna, “se tkunl-istess waħda, biss ftit agħar.” Għalih,il-COVID kien “virus banali, relatat b’mod xejn glamoruż ma’— “Kollox Iperpolitiku” ta’ Anton Jäger
— “Kollox Iperpolitiku”
ta’ Anton Jäger (tr Karl Baldacchino) -
Ġieli jagħti
l-każ li, jien u naħseb fuq ktieb li qed naqra, nibda nara f’kotba jew xogħlijiet oħrajnl-istess ħsieb, jew mod ta’ ħsieb mhux wisq ’il bogħod minnu, tant li nibda nissuspetta lifil-fatt qed jgħidul-istess ħaġa, lil-kwistjoni qed jarawhamill-istess perspettiva. U allura,x’kumbinazzjoni li qed naqra żewġ jew tliet kotba miktubin fi żminijiet għalkollox differenti li qed jipproponul-istess ħsieb!L-istess jiġrili jien u nikteb. Nibda nhewden fuq idea li mbagħad nibda naraha f’kull kitba oħra li naqra. Għadni kif qrajtit-traduzzjoni mill-Grieg Antik għall-Maltital- Frammenti— “Il-Lanza, il-Labra, il-Qo…” ta’ Loranne Vella
— “Il-Lanza, il-Labra, il-Qoffa, l-Azzarin”
ta’ Loranne Vella -
Godwin jgħidli li kien jasal Tripli
bl-ajruplan . Norqod hemm, u mbagħad filgħodu naqbad ajruplan ieħor u mmur on site. Ajruplan chopper. Kien hemm għelieqitaż-żejt li kellhom djartal-ġebel , jorqdu tnejn f’kamra waħda. F’dawn kien ikollokil-mess hall ul-klinika . U mbagħad, qabel ma nqala’l-inkwiet bejnl-Amerikani ul-Libjani , kien hemm dawk li kienu jgħidulhom commuters, jaħdmu ġimagħtejn hemm u ġimagħtejn Tripli. U int semmejtli post, kien hemm post, Giorginpopoli, fejn joqogħdul-Amerikani ul-expats . Kien speċi ta’ villaġġ, bħal Santa Marijal-Mellieħa . U ma konniex noqogħdu dejjem m— “Es Sidr #4” ta’ Omar N’Shea
— “Es Sidr”
ta’ Omar N’Shea -
GĦall-ħabta
tal-1915 , ħaddiemafil-barrieri magħrufa bħalaTal-Ħerba , pass ’il bogħodmill-barrieri tan-Naxxari f’Bur Mgħeż, sabu quddiem għajnejhoml-għadam sfużtar-riġlejn tal-iljunfant.Mill-ewwel issejħu fuqil-post Despott ul-assistent tiegħu Rizzo, iżda dawnit-tnejn irmewis-sejbiet minħabba li aktar kampjuni bħalhom, u f’kundizzjoni aħjar minnhom, setgħu jinħarġumid-dagħbien Ta’ Kandja.L-ewwel sejba tagħhom stess kienet partimix-xedaq tal-lemin ta’ ħanżir (Sus scrofa) u ftit pulzieri aktar ’l isfelil-fdalijiet ta’ riġel sħiħ ta’ ċerv (Cervus elaphus, var. barbarus). F— “Bur Mgħeż #4” ta’ Omar N’Shea
— “Bur Mgħeż”
ta’ Omar N’Shea -
Hemm karru
bil-ġwienaħ misjuq minn kuċċier miġbud minn żewġt iżwiemel. Żiemel minnhom abjad, b’għonqu wieqaf dritt, grazzjuż.L-ieħor iswed, magħmul ikrah u goff.Bil-frosta f’idu,il-kuċċier qed jittajjar lejnis-sħab u lil hinn minnu.Iż-żwiemel , speċjalmentl-iswed , kultant jissarawmal-kuċċier , jisfidawh, jisfrattaw, għoddhom jaqilbul-karru .Il-kuċċier iqum bilwieqfa jwiddebliż-żwiemel . B’idejhit-tnejn jiġbed b’kemm jiflaħ fuqir-riedni marbutinmal-ilġiem ta’ ġo ħalqhom.Iż-żwiemel jogħtru taħtis-saħħa tal-kuċċier u, bla ma jridu, jobduh. Immat-taqbida bejniethom tkompli. Żiemel minnho— “Ġilda” ta’ Kurt Borg
— “Ġilda”
ta’ Kurt Borg -
Ħadd ma jista’ jiċħad li ninsabu f’punt
fl-istorja tad-dinja fejn għandna iktar minn kollox. Iktar krudeltajiet, iżda wkoll iktar ġesti ta’ rieda tajba. Iktar problemi finanzjarji,fl-istess ħin li iktar nies qed jistagħnew. Iktar kriżijiet ta’ kull xorta u għamla, ibdamill-ambjent u spiċċabil-mard .L-istess ,it-tagħrif dwarit-tnejn . Iktar ksenofobija u razziżmu, kif ukoll iktar diskorsi ta’ inklużjoni soċjali u ugwaljanza. Primarjament, għandna iktar minn kollox għaliex esposti għal ħafna iktar meta kkumparat ma’ dak li kien qabel jesponina għalihil-ġurnal ta’ kuljum, kemm-il darba kien jin— “Politika bla Nifs” ta’ Karl Baldacchino
— “Politika bla Nifs”
ta’ Karl Baldacchino -
Il-laqam li kellu Innocenzo Zammit jagħti
x’jifhem lil-oriġini tal-familja kienmin-Naxxar u mhuxmill-Imqabba , bissl-arkivji ma jagħtul-ebda ħjiel ta’ dinil-familja ħliefir-raħal tal-barrieri ul-Madonna tal-Ġilju. Tassew li jintqal lil-festa tal-Ġilju bdewha xi Naxxarin li kienu jaħdmufil-barrieri tal-Imqabba, u lil-pika bejnin-Naxxarin tal-Balal ul-Imqabbin fuqil-kwalità tal-franka kienet għaddejja sewfl-aħħar tas-seklu dsatax, tant li anki missier Frans qalli li għadu jiftakarha. Innocenzo kien raġel attiv sewfin-negozju u kien beda jesportal-ġebla barra minn Malta.Il-barrieri — “Bur Mgħeż #3” ta’ Omar N’Shea
— “Bur Mgħeż”
ta’ Omar N’Shea -
Jien li kbirt f’Malta
tad-disgħinijiet , għandi memorji ċarissimi ta’ karozzi b’kuluri vivaċi, jgħajtu, kollox daqqa ta’ pinzell minn landa Hempel, ladarba ma setgħetx tinsteraq iżjed żebgħa mingħandil-militar wara li telqus-servizzi fl-1979. Ma kienx jimporta jekkil-karozza tqattarxiż-żejt , jew iddaħħanx, jew għandhiex bżonn ta’ ġeblamar-rota meta wieħed jipparkjaha f’niżla.L-importanti kienul-istickers tal-Vibes jewil-Grotta mwaħħlin f’nofsil-ħġieġa ta’ wara, li tant kienu komuni fuqil-karozzi , kont taħseb li kienu joħorġuhom bihommill-fabbrika , trim addizzjonali, bħall-GT jewis-Sup — “Inkejja #1” ta’ Ryan Falzon
— “Inkejja”
ta’ Ryan Falzon -
Kont qed naħseb dwar kif
il-kunċett tal-“arti ul-ħajja ” jista’ jkun applikabbli għal Malta. Danil-kunċett , avolja ntuża f’ħafna kuntesti differenti, huwa ta’ spiss assoċjatmal-moviment tal-arti kontemporanjatas-snin sittintal-Istati Uniti ul-Ewropa tal-Punent. Jinsisti lil-arti mhijiex bissil-pitturi jewl-iskulturi li jimlewil-ħitan us-swali ta’ xi mużew kbir u elitist, maqtugħin għalkollox minn dak kollu li jiġri hemm barra, imma hija xi ħaġa li tista’ tinstab kullimkien u li kontinwament tipparteċipafil-ħajja ta’ madwarha.Il-ħajja ta’ kuljum ul-isfidi li ġġib magħha huma wkoll si— “Immissjajtha Xi Naqra lil…” ta’ Manuela Zammit
— “Immissjajtha Xi Naqra lil Malta, Manuela?”
ta’ Manuela Zammit -
L-art
tal-bdiewa ,l-art fejnil-bdiewa jkabbrulekil-frawli uċ-ċitru li tant tħobb, qed tinsteraq u tinbiegħ mingħajril-permess tagħhom.Il-qsim tal-art bejnis-sidien privati qed iwassal għal nuqqas ta’ art agrikola. Us-sigurtà tal-ikel tiegħek qed tisparixxi mingħajr ma taf.Ir-raba ’ qed tinsteraq minn taħt imneħirna, mhux biss minn taħt imnieħeril-bdiewa , imma qed tinsteraq minna, aħna li nieklu minnha.Id-definizzjoni ta’x’inhu “sid”tal-art agrikola hija mċajpra peress li ħafna bdiewa lanqas biss għandhom sjieda fuq arthom. Ħafnamir-raba ’ ta’ Malta hijafil-fatt mikrija. Ftit hu— “Is-Sovranità tal-Ikel” ta’ Nicole Borg
— “Is-Sovranità tal-Ikel”
ta’ Nicole Borg -
Meta nsib ruħi f’konverżazzjonijiet dwar
il-kolonjaliżmu ma’ sħabi f’Londra, inħoss li aħjar ma ngħid xejn dwar Malta — uħud minnhom ġejjin minn pajjiżi li sofrew vjolenza ħafna iktar inekwivoka f’iseml-Imperu . Wara kollox, filwaqt li Malta batiet taħtl-Ingliżi , m’għaddejniexmill-vjolenza mdemmija u ġenoċidju li raw postijiet oħrajn:il-kampijiet ta’ konċentramentfl-Afrika t’Isfel, fejn ikkalzrawil-Boer; il-Massakrutal-Amristar fil-Punjab;it-tortura sistemika ul-istupru tan-nies Kikuyufil-Kenya . Li esperjenzajna aħnal-Maltin , Rob Nixon isejħilha “vjolenzabil-mod ”. Meta naħsbufil-vjolen — “Żerriegħa” ta’ Davinia Hamilton
— “Żerriegħa”
ta’ Davinia Hamilton -
Niftaħ għajnejja kuntenta li rqadt tajjeb ħafna, f’sodda kbira u komda u fuq imħadda kif inħobbha jien. Sabiħ torqod mingħajr tbandil. Mhux bħal-lejl ta’ qablu, abbord
l-Excelsior , fejn ma tantx irqadt minħabbal-avviżi fuqil-loudspeaker fil-kabina,l-ewwel bit-Taljan u warabl-Ingliż , u mbagħadil-ħsejjes tal-mutur ul-makkinarju kollutal-vapur , orkestrati flimkienmal-air conditionertal-kabina .It-tbandil tal-mare mosso biss kien jonqos biex għaqqadnal-bubun . Imma dalgħodu, wara lejl kwiet, m’għandix aptit inqum. Nixtieq nista’ norqod iżjed jew inqatta’ lejl ieħor hawn, immal-ferrovija ti— “Għalhekk Qed Nivvjaġġa bi…” ta’ Kristina Borg
— “Għalhekk Qed Nivvjaġġa bil-Mod”
ta’ Kristina Borg -
Otman ħallieli biss ismi, isem li għal snin twal f’żgħożiti xtaqt li kien differenti, iktar abjad, inqas jagħti
fl-għajn , inqas iżarżarfil-widna . Imbagħad kien hemm kunjomi. Kont naf lil-ortografija tiegħu kienet finzjoni legali, trażliterazzjoni ad hoc ta’ kunjom Għarbi lin-nutar kien qaleb f’verżjoni vagament anglofonika, iżda lil-verżjoni tiegħubl-Għarbi kienet intilfetfid-dokumenti notarili u li ma kien hemml-ebda karta li fuqha qatt sibt miktubx’kien eżattament. Kull santissma għodwa, jum wara jum,l-għalliema kienu jistaqsuni kif ngħidu, bħallikieku ġie jżurni Sibaweyhi matulil-le — “Es Sidr #1” ta’ Omar N’Shea
— “Es Sidr”
ta’ Omar N’Shea -
Pirotta jtemm
ix-xogħol tiegħu — xogħol li ħadlu ’l fuq minn tletin sena, mifrux fuq erba’ volumi u iktar minn tlett elef paġna — billi jgħid li danl-istat independenti li kien għadu kif faqqas issa kellu bżonn sewtal-għaqda biex ikun jista’ jiffaċċjal-isfidi tal-ġejjieni: … immal-idea tal-indipendenza, ul-kburija nazzjonali li nisslet, malajr sabu espressjonifix-xogħol ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ kittieba, poeti, drammaturgi u artisti.L-ekonomija bil-modil-mod marret ’il quddiem,l-emigrazzjoni bdiet tbatti, ul-idea li tkun Malti ħadet tifsira ġdida għal ħafna li qabel ma kinux ħab— “Kontra Tagħna Għaliex Mag…” ta’ Joe Gatt
— “Kontra Tagħna Għaliex Magħna”
ta’ Joe Gatt -
Qed ngħixu fi żmien fejn
ir-regħba ul-ħsara fuqil-pjaneta li bdietmill-Ewropa ħames mitt sena ilu waslet f’punt fejnil-kitla qed tagħli.L-ikel issa jissimbolizza wkolll-inugwaljanza ul-inġustizzji tal-katinital-provvista ul-kapitaliżmu globali,il-ħela ul-ġuħ , ul-ikbar deċiżjonijiet politiċi li għandna bżonn nieħdu huma dwarl-ikel . Meta ngħid li xtrajtil-ħaxix m’għandil-ħanut ta’ ħdejja, qed infiehem li hu ġabu jew minn barra jewmill-pitkalija , u kull tadama kellha storja kkumplikatamill-art li nibtet fihasal-vjaġġ li ħadet biex waslet fuq mejda f’nofs Spazju Kreattiv, vjaġġ li— “Insalata” ta’ Noah Fabri
— “Insalata”
ta’ Noah Fabri -
Rabja u aggressjoni u wġigħ. Kważi tliet ġimgħat wara
l-operazzjoni . Uġigħ mhux bħall-ewwel ġimgħa, imma sidri għadu juġagħni sew.L-irjus tal-bżieżel inqas suwed, ul-Bactroban qed jirnexxili nagħmlu mingħajr ħlewwa ta’ qalb, biki u qrid. Iżdal-kbir kien għadu ġej għaxil-kirurgu tani eżerċizzju ġdidx’nagħmel , u dan ferm agħar. Irrid nimmassaġġal-iscar tissue ta’ madwar sidri. (Fittixt “scar tissue”bil-Malti u sibt li jgħidulha “merk”. Kelma stramba u ġdida għalija. Din veru jużawhan-nies ?) Irrid nagħmel dan għal sitt ġimgħat sħaħ sakemm nerġa’ mmur narah.L-uġigħ tiegħi mhux għal dejjem u— “Qarn (silta)” ta’ Romeo Roxman Gatt
— “Qarn (silta)”
ta’ Romeo Roxman Gatt -
Suppost ġieha ġimagħtejn ilu. Forsi qed iħawwad. Hi u żżomm idha u
l-manku tat-test ’il bogħodmill-bqija ta’ ġisimha, biex ma joqtorxil-bewl li inevitabbilment spiċċa ma’ jdejha fuq kuxxtejha, rat linja ħamra tifformamix-xejn taħtit-tieqa ċkejknatat-test , imbagħad linja oħra ħdejha. Tgħolli ħuġbejha. Għax avolja kienet qed tistennieha, xorta ħassitha xi ftit sorpriża b’dinil-konferma li ġisimha kien għammieli. Tqala minn ħamsa tispiċċa f’korriment, ħafna drabifl-ewwel trimestru, ftakret letturtal-ostetrika tgħidilhom. Mhuxbix-xorti li għandha hi imma. Minn fejn int?— “Sottomissjoni” ta’ Glorianne Micallef
— “Sottomissjoni”
ta’ Glorianne Micallef -
Temp ikrah illum.”
Is-sema tqil,l-art għasra,il-bjut battala. Ili ma noħroġ.Fil-mera , wiċċi musfar u xagħri mitluq.Bl-istess flokk dawnl-aħħar jumejn u qalziet wiesa’tal-piġama . Intella’ u nniżżel nixrifxmill-għatba ’l barra — nieħu naqra arja friska, inbiddel ftit, inderri. Iżda dawnl-erba ’ ħitan wisq kennija. Lil hinnmill-maltemp , miċ-ċieratan-nies umir-rutina tax-xogħol, nagħżel li nestendi danl-irtir domestiku. Hawn ġew ma jonqosni xejn: fadal xi bottijiet ikelfil-cupboard , jitħaddtu miegħin-nies tat-televixin, u jżiegħel bijal-friex kbir u sħun. Negħreq ġo fih bħal f’baħar ar— “Lejl u Nhar” ta’ Miriam Galea
— “Lejl u Nhar”
ta’ Miriam Galea -
Vera ħarset lejn oħtha
fil-mera . Lejnit-tikmix li kien jikxefil-fatt li kienet avvanzatafiż-żmien immafl-istess ħin jaħbil-età preċiża tagħha.X’aktarx li kellha fuqit-tmenin sena sew, forsi saħansitra fuqid-disgħin . Għajnejha kienu għadhom jaħdmu tajjeb, bħas-sensil-oħra tagħha. Iffukat fuq punt partikolarifil-ġenb ta’ wiċċha. Għal xi raġuni, waqt li qed timraħ f’dakid-deżert ta’ wiċċha,iż-żona b’dawkl-għoljiet ul-widien mimlijin għerien mudlama u sigrieti affaxxinatha iktar minn bnadi oħra. Poġġiet żewġt iswaba’ hemm u mellsetil-ġilda bi ħlewwa liema bħalha. Imbagħad ġebbditha ft— “Qamar Aħmar” ta’ Simon Bartolo
— “Qamar Aħmar”
ta’ Simon Bartolo -
Waqt żmien
il-Covid rajtid-dokumentarju fuq TVM News dwar Filfla, u dan kien mument li fetaħlil-bibien beraħ. Minn naqra ta’ għajdut, storja, leġġendatan-nies ta’ waral-mina bdew jispuntaw friegħi ġodda.Id-dokumenti ul-mapep li juri Joe Sultana flimkienmal-memorji tiegħu qanqluni biex nipprova ngħaqqad u nilgħab b’dawnl-elementi fil-performance. Bdejtbil-prattika militari għax jien qatt ma kien għaddieli minn rasi li dakil-blat imġarraf madwar Filfla mhuwiex xogħoliż-żmien ut-tħabbit tal-mewġ imma xogħolil-bniedem .It-tifrik ta’ Filfla matuliż-żminijiet huwa diżastru teknoloġ— “Splużjonijiet #1” ta’ Jimmy Grima
— “Splużjonijiet”
ta’ Jimmy Grima -
Xi siegħa wara,
biż-żerniq kmieni ta’ Marzu jleblebil-blu fuq kull wiċċ, Maimouna uċ-ċkejkna Gabrielle kienu mixjin lejnid-dar , jiċċelebrawir-rebħa glorjuża ta’ dakinhar waqtil-logħob tal-futbol ta’ nhar ta’ Ħamis. Tifla ta’ xi għaxar snin għaddietbil-ġirja b’xirja m’għandil-ħanut tal-pjazza,it-toppu jperper kontrar-raġġi tax-xemx. Ġappuniż b’xagħru sufi, qisu għadu kif ħaslu, qasamit-triq maġenbil-pont .Mal-kantuniera l-oħra, quddiemil-ħsejjes tal-mużika jfurumill-ħanut daqs nitfa,il-ġara ta’ Maimouna mxietbit-tfal fil-pram. Kellha libsa twila u pulita, griża,tal-polyester — “Ħsieb il-Ħamiema” ta’ Noah Fabri
— “Ħsieb il-Ħamiema”
ta’ Noah Fabri -
Żgur li ismi familjari. Żgur li smajt bosta stejjer fuqi. Iżda żgur qatt ma smajt dak li ġara bejni u bejn Persew. Nitolbok, iskot ftit u isma’
l-istorja tiegħi qabel nissarraf f’elf framment ta’ miti oħra… Mela darba, ħmistax-il sena ilu, meta kont għadni tifla, kont ngħixmal-ġenituri tiegħi, Foriku u Keto, fuq gżira serena mdawra b’baħar blu jwerżaq.Id-dar kienet ċkejkna, bi tlett ikmamar kollox;il-kċina ,il-kamra tal-bżonnijet tagħna ul-kamra fejn konna norqdu jien u ħutil-oħra . Għalkemm bejni u bejn ħutil-kbar ftit snin biss kienu jifirduna — qabża ta’ sentejn kull wieħed — l-ikbar d— “Medusa” ta’ Rowena Grech
— “Medusa”
ta’ Rowena Grech -
Zeno Cosini jagħmel kollox nofs qalb. Imur
ix-xogħol nofs qalb, jiżżewweġ nofs qalb, jaqlibhalill-mara nofs qalb.L-uniku suġġett li verament jinteressah huwa hu stess,il-marda tiegħu.It-tabib li kellem qallu biex jikteb dak kollu li għandu xi jgħid; bħall-psikoanalisti ta’ żmienu kellu fidi kważi għamjafil-kliem . Din wara kollox kienetl-innovazzjoni l-kbira ta’ Sigmund Freud. Li jekkil-pazjent jitħalla jitkellem liberament, f’atmosfera ta’ rilassament, jiftaħ qalbu daqslikieku kien ipnotizzat. Imma Cosini, jekk ma jaf xejn, jaf lil-affarijiet mhumiex daqshekk sempliċi. Jissuspetta— “Il-Kuxjenza fit-Truf” ta’ Joe Gatt
— “Il-Kuxjenza fit-Truf”
ta’ Joe Gatt -
16 ta’ Ottubru.
X’saħħa fiha splużjoni?X’inhuma l-istejjer madwarha? Kaxxa infernali.Is-sajjieda kienu jistadu għall-bombi li għadhom ma splodewx. Filfla,l-aktar gżira mwarrba ta’ Maltafl-inħawi tal-Qrendi, kienet tintuża għall-prattikatal-isparar tar-rokits, missili u torpidows fi żmienl-Ingliżi . B’dawnil-ħsibijiet bdejt infassal Kaxxa Infernali: Explosions, biċċa xogħoltat-teatru totalmentnon-fiction . Din damet biex tintwera quddiemin-nies sentejn, sa Ġunjutal-2021 , għax kieniż-żmien fejn seħħ dak li ma jitwemminx. Qatt ma ħsibt li kont se nkun maqful ġewwa għal żmien daqshe— “Splużjonijiet #1” ta’ Jimmy Grima
— “Splużjonijiet”
ta’ Jimmy Grima -
22 ta’ Marzu 1973. Irċevejt tliet ittri mingħandek,
tal-1 ,it-2 ut-3 ta’ Marzu. Grazzi.Il-flus li bgħattlek tista’ tmur tixtri xi affarijiet għat-tieġ bihom, jew stennieni u la nasal immorru flimkien. Ktibtli li qed tfittex biex tikri dar għal sena. Għala sena? Mhux se ndumu Malta sena żgur, Jos. Jekk trid issib tikri xi mkien għal tlieta jew erba’ ġimgħat, tajjeb. Sakemm inkun hemm jien ikollna fejn noqogħdu. Imma mhux beħsiebni noqgħod ġej u sejjer minn Tripli għal Malta għaliex ma nistax u m’għandixil-ħin .Il-gvern jagħtina visa limitata u hemm limitu wkoll fuq kemm flus nistgħu noħorġu— “Es Sidr #3” ta’ Omar N’Shea
— “Es Sidr”
ta’ Omar N’Shea