Novembru 2026

Bħala parti mit-tħejjija għat-tnedija ta’ Nifs: Kaos u Poeżija ta’ Franco “Bifo” Berardi, traduzzjoni ta’ Karl Baldacchino, għamilna workshop f’nofs Ġunju bit-tema “Kif Se Nieħdu Nifs Ġdid Hija l-Isfida ta’ Żminijietna” u komplejna naħdmu fuq it-test kollettiv li ħareġ minnu matul is-sajf. Ma kienx diffiċli għall-parteċipanti biex jagħrfu, anki f’pajjiżna stess, id-dinja li jitkellem dwarha Berardi. Is-sistema li iktar ma twegħedna, iktar tieħu minna, li timmultipplika l-ansjetajiet li ijassruna, imbagħad tbigħilna l-wens, li tbellgħalna marda wara l-oħra, imbagħad tfaqqarna nħallsu għad-duwa fjakka li toffrilna. L-aċċelerazzjoni u l-intensità tal-ħajja moderna forsi l-iktar faċli li nagħrfuhom fl-istorbju ta’ ħajjitna ta’ kuljum. Fit tieni parti ta’ Inkejja, li biha qed nibdew dan ix-xahar, Ryan Falzon iħares lejn kif nużaw il-karozzi biex nirbħu ftit spajzju għalina nfusna. “Il-privatezza, fi gżira ffullatissima, hi lussu kbir. Il-privatezza u l-ispazju huma nnegozjati ma’ kull pass li wieħed jieħu. Biżżejjed wieħed imur il-baħar fis-sajf. Irid jiġġieled biex isib roqgħa ilma baħar bla bżieżaq tad-drenaġġ ’il ġewwa mill-ħabel… Irid isib passaġġ liberu li mhux meħud minn turista li ma tafx iż-żona u firxet ix-xugaman fl-ewwel roqgħa vojta li sabet… Trid issib roqgħa fejn m’hemmx storbju…” Il-karozza tista’ tkun spazju kkontrollat li jtaffilna dawn l-iskumditajiet, u għalhekk, għal ħafna kienet iktar minn sempliċiment vettura, kienet namra. Iżda r-relazzjoni tagħna mal-karozzi ma tistax tevita r-realtajiet ekonomiċi. “Wieħed irid ikollu l-lussu li joħroġ il-Ħadd filgħodu jdur bil-karozza flok jagħmel part-time, ma jkollux iqatta’ s-Sibt filgħaxija jissara biex ilaħħaq mal-kera u jasal id-dar fil-ħamsa ta’ filgħodu l-Ħadd, inkella dik l-għodwa hi l-unika waħda li jista’ jqatta’ mat-tfal, jew ikollu jdur dawra ma’ daru minn fuq s’isfel inaddaf u jaħsel u jirranġa fejn jgħix, għax matul il-ġimgħa ċans ta’ xejn.”Bil-karozza, u l‐kultura kumplessa li bnejna madwarha, sibna mod kif inwessgħu l‐ispazju allokat lilna, iżda akkost li llum spiċċat ħakmitu hi l‐ispazju tagħna. Fil-workshop dwar Nifs: Kaos u Poeżija, Joe Gatt jgħid “li nfittxu metodoloġija għall-futur forsi jfisser li t-tensjoni bejn il-kaos u l-poeżija ma nħalluhiex tiġi riżolta, li… nfittxu li nirbħu fuq l-istorbju pjuttost bir-reżonanza milli bis-skiet.” Fil-ktieb Ittri lil Poeta Żagħżugħa, l-ewwel ġabra ta’ poeżiji ppubblikata minn Aphroconfuso, Jasmine Bajada toffrilna mhux biss meditazzjoni fuq is-sengħa tal-kitba tal-poeżija iżda wkoll manwal sentimentali u rakkont ta’ relazzjoni li toħloq l-ispazju tagħha, li tikber bir-ritmu kajman tagħha, titħarrek kemm kemm ma’ kull staġun.

Logo tal-podcast ta' Aphroconfuso
  • Novembru 2026

Inkejja #2

Ryan Falzon

Vilel, lussijiet, privatezza

Qabel ma t-terapija u l-counselling saru aċċessibbli, u moda, spazju bħalma kien il-garaxx kien iservi bħala lok privat fejn wieħed seta’ jkun waħdu, jew ma’ nies oħra li jistieden, u bejn biċċa xogħol u oħra, iġib id-diskors fuq kwistjoni li qiegħda tkiddu. Il-kuntest ta’ garaxx spiss inbidel għal dak ta’ kċina żgħira fuq wara, imlaqqta minn meta l-kunjata biddlet l-għamara tad-dar kollha, sufanijiet u siġġijiet skartati, sistema ta’ sound irfinuta, u refuġju għall-akkwarju l-kbir li l-mara ma ħallitekx iżżomm id-dar. Spiss tara garaxxijiet iffullati vetrini, kollezzjonijiet tal-mudelli tal-karozza, li wieħed ikun ilu jgħożż minn tfulitu, jew tabelli, reklami, armi u xbieki tal-mudelli li wieħed kiber bihom, ta’ qabel żmienu. Fil-kultura maskilista, fir-rwol tradizzjonali fejn l-irġiel iżommu fihom u ma jibkux u ma jiftħux qalbhom, il-garaxxijiet kienu jservu ta’ spazji importanti fejn wieħed seta’ jitkellem ma’ rġiel oħra, għax jistidinhom hu għandu, jew għax huwa l-garaxx tax-xogħol u għandu dejjem bl-irġiel jgħidu kelma, jew ġgajta dilettanti jiltaqgħu jarmaw karozza jew trakk għat-tlielaq Ħal Far, jew qed jirrestawraw xi vettura ruħ ommha fi snienha, jew jillustraw il-muturi. Għall-kontra ta’ postijiet tal-irġiel tradizzjonali bħall-każini u l-ħwienet u l-klabbs, il-garaxx kien iservi ta’ spazju fejn tistieden lil min trid, lil min jifhmek, lil min għandu tagħrif sew dwar is-suġġett li qiegħed jinkwetak. Possibbilment, l-enfasi li raġel ikollu naqra ta’ garaxx, jew għalqa, fejn imur iserraħ il-menti u jistieden lil min jixtieq hu naqas għar-raġuni li llum l-istabbilimenti tal-ikel u x-xorb żdiedu u titfixkel fejn se tmur, u l-ispazji komunali, bħall-gyms, saru ħafna iżjed attrezzati sabiex wieħed isib postu. M’għadux iż-żmien ta’ ħanut tal-inbid kamra gabuba, imwejjed twal, bankijiet mal-ħajt u siġġijiet fuq barra, u kulħadd imeċlaq u jlegleg u jgħajjat u konverżazzjoni tirkeb fuq oħra. Wieħed faċli jsib il-privatezza fuq mejda f’kafetterija ġdida, jew ħanut li jibqa’ jservi l-ikel u x-xorb lejl sħiħ.

  • Novembru 2026

Kif Se Nieħdu Nifs Ġdid Hija l-Isfida ta’ Żminijietna

Berardi jissuġġerixxi li nużaw “il-poeżija, ir-ritmu, il-vibrazzjoni kosmika bħala terapija għall-qtugħ ta’ nifs fiżiku u psikoloġiku; poeżija bħala ambigwità, eċċess, twassal għal rivelazzjoni, żvelar, ta’ dak li hu possibbli.” Jien għandi xi mistoqsijiet dwar din is-silta. Kif eżatt niddefinixxu ritmu, mużika u poeżija llum il-ġurnata? Kultant niddubita tlifniex l-abbiltà li noħolqu ritmi, poeżija jew mużika li mhumiex imtebbgħin mill-produttività u l-konsumeriżmu tal-kapitaliżmu u n-neoliberaliżmu. Naħseb ħafna minna tlifna l-abbiltà li naħsbu b’mod ħieles minn dawn il-ħakkiema. Kulma nagħmlu għandu xi skop aħħari. Jekk niktbu poeżija, irridu naqsmuha, nippubblikawha, inxandruha. Jekk noħolqu biċċa mużika, trid togħġob lill-udjenza, trid tobdi r-regoli mużikali, u jekk ma trendix il-flus, almenu nistgħu nirbħu xi kapital soċjali biha... Ma nafx. Forsi qed ninterpretah ħażin. Imma kważi lanqas naf x’ried ifisser Berardi b’“ritmu”. Jien li għandi skonnessjoni qawwija bejn ġismi u moħħi, inħoss moħħi jhewden il-ħin kollu bla ma jistrieħ, bla ma jien qatt nifhem kif jaħdem ġismi u x’qed jiġri ġo fih. Nibża’ li lħaqna punt fejn m’għadniex nistgħu niżvujtaw moħħna mill-jasar tal-produttività kapitalista li jtappnilna moħħna, sa ma nitilfu l-kapaċità li naħsbu u nħossu r-ritmi u l-poeżija hekk, għall-gost, għal xi tip ta’ sodisfazzjon primordjali. Spiss nibża’ li moħħna nbidel b’mod permanenti, u li minħabba din is-sħaba fuq moħħna, dan ma nagħrfuhx, u ma nkunu nistgħu qatt inreġġgħu lura l-arloġġ.

  • Poddata 20.10.2026

Noti Editorjali #14

ma’ Noah Fabri

« Naħseb l-ikel dejjem ħa jkun importanti f’ħajti u dejjem jibqa’ xi ħaġa essenzjali fil-ħsieb tiegħi jew fil-prattika tiegħi għax iżommli saqajja mal-art. U fl-ikel hemm il-kwistjonijiet kollha politiċi li jinteressawni: tal-ġisem, tal-ġeneru, ta’ kif jiżvolġu dawn in-networks tal-kolonjaliżmu, l-ekonomija, il-kapitaliżmu. Fl-ikel hemm kollox. Jiġifieri naħseb li dejjem, b’xi mod jew ieħor, ħa jkun hemm lenti tax-xogħol tiegħi li ħa tħares lejn l-ikel. Bħalissa qed naħseb fuq xi proġetti wkoll li jinvolvu b’mod aktar dirett l-ikel, l-idea ta’ tip ta’ performances li kont qed nagħmel kull darba li Bobb isaqsini. Qishom bdew ġejjin dawn l-ideat fuq dan il-proġett dwar l-ikel, u jkun sabiħ niżviluppawhom b’xi mod daqsxejn aktar teatrali, b’mod daqsxejn aktar meħjut bil-lenti tal-performance. Insalata kienet pjuttost diskursata, essenzjalment kienet diskursata u jiena qed nagħmel insalata fl-istess ħin. Naħseb jekk indaħħlu element aktar performattiv, aktar teatrali fiha, hemm possibbiltà pjuttost qawwija. Insalata kienet interessanti għax speċi kienet jien nitkellem b’mod relattivament teoretiku fuq l-ikel u fuq dawn l-affarijiet, dawn l-ideat li jeċitawni ħafna. Kont qed nikkwota l-awturi, jiġifieri kienet relattivament teoretika. Imma meta kont nasal fuq il-biċċa personali, li għalija kienet teżisti fuq l-istess skala tat-teorija, wara ġew ħafna nies fuqi jgħiduli grazzi talli qsamtha magħna. Veru ħassejtni emozzjonata. Jien lanqas kont ħsibt fil-possibbiltà li din tkun biċċa xogħol li temozzjona lin-nies. Issa din mhix xi ħaġa li tista’ tagħmilha b’mod intenzjonali, li speċi tasal għaliha bi żball. Jien dejjem emmint li, biex taffettwa l-moħħ imma wkoll speċjalment il-qalb ta’ udjenza u vera tgħinhom jidħlu f’xi ħaġa, trid tagħmilha kważi bi żball u bl-aktar mod kwiet u understated possibbli. »

  • Diċembru 2023

Joey Tilbes, it-Tabù Tinża’

Omar N’Shea

Joey kienet tinżel imlibbsa u mpittra, saff eyeshadow abjad mad-dawra, faxx lapes max-xfar, u kulur skur ilellex fuq il-kappell t’għajnejha. Gloss u glitter aħmar, ras nokkli bil-backcombing u l-ġnub miġbudin u llixxati lura b’pettne tad-djamantini. Meta kienet tilbes ta’ mara, kienet tħobb tagħżel xi libsa tal-Haro, li kellhom ħanut tal-ħwejjeġ Tas-Sliema, moda impurtata f’Malta minn familja Anglo-Iżraeljana li kienu jgħixu hawn. Kellhom stabbiliment tal-ħwejjeġ ieħor il-Belt, u r-restorant LeRoy ġewwa Tigné. Lil din il-familja tal-Haro, iz-zija t’ommi, Salvina kienet għall-ewwel isseftrilhom u mbagħad bdiet tieħu ħsieb it-tfal tagħhom għax kienet taf titkellem bl-Ingliż. Kienet fuq tagħha u ommi dejjem tiġri magħha u ġieli kienet tmur magħha għandhom. Din id-dar lil ommi fetħitilha orizzonti ġodda u internazzjonali ħafna, u l-Haro kien nissel fiha sens ta’ moda, avolja qliezet u qomos tal-irġiel biss kienet tilbes. Junior, imma, kien galantom u jberbaq sew fuq Antoinette u l-gwardarobbi tal-Iklin kienu kmamar sħaħ fil-basement tad-dar, li fil-weekend spiss jispiċċaw mimlijin sinjorini jitpittru quddiem mera rettangolari kollha bozoz mad-dawra u ħwejjeġ, parrokki, u tkaken għaddejjin minn id għall-oħra ħa jaraw min se jilbes xiex. Antoinette kellha mijiet ta’ lbiesi, tant li ġieli l-kontestanti tax-shows bħal Miss Sunshine kienu jilbsu kważi biss ħwejjeġ mill-gwardarobba tagħha, qisha l-benefattriċi tat-travestì. Wara joħorġu jiżżagħblu l-Hungry Tiger u jiġu lura l-għada, kulħadd daħna, kollha daħq, żuffjett, ikkampjar, riħa ta’ xorb u sigaretti, u min jorqod ’l hemm u min jorqod ’l hawn. Imma l-parrokki kienu dejjem jidħlu lura ġol-kaxxi tal-kartun roża b’ħabel gold biex iġġorrhom minnu, imqiegħda hemm ġew fuq irjus tondi tal-ġablow li fuqhom Joey kienet tpinġi għajnejn, imnieħer u xufftejn bil-make-up t’Antoinette, u meta jiġu lura miż-żagħbil tal-lejl, kienet taqla’ l-eyelashes foloz u twaħħalhom fuqha. Il-parrokki kienu joħduhom darba fix-xahar il-Village Gossip, għand Manwel u l-Mimì, għal wash u blow dry.

  • Settembru 2024

Il-Magna tal-Qari

Joe Gatt

Għal żmien twil, il-magni se jkomplu jipproduċu testi banali. Għal żmien twil se jkunu tajbin biss biex jiktbu r-rapporti finanzjarji u d-deskrizzjonijiet tat-tqassim tal-kmamar tad-djar għall-bejgħ. Imbagħad bil-mod il-mod jibdew jipproduċu testi li kapaċi jsibu posthom fit-truf medjokri tal-finzjoni tal-ġeneru, u għad ikun hemm bosta qarrejja li jsibu żvog u forsi anki faraġ fil-proża mhux wisq impenjattiva tagħhom. Biż-żmien, jibdew jitfaċċaw l-opinjonijiet fuq il-websites tal-gazzetti, jgħidulna li fil-fatt dawn it-testi l-ġodda mhumiex ħżiena daqskemm taħseb eh, li fil-fatt dejjem qed isiru aħjar. Xorta waħda mhux se naqbdu u naċċettawhom hekk, f’daqqa waħda. Kultant ikun hemm pass ’il quddiem u tnejn lura. Forsi t-testi awtomatizzati jkunu moda għal xi żmien, imbagħad wara l-voga għall-awtomazzjoni letterarja, inkunu rridu nerġgħu lura għall-kitba maħduma bl-id; bħalma kien ġralna bin-Nescafé. L-esperimentazzjoni u l-innovazzjoni jkunu ppreġjati aktar minn qatt qabel għax jitqiesu kapaċitajiet unikament umani. Imma eventwalment anki dan se jitgħallmu l-magni. Xi darba se jitgħallmu jinterzjaw l-innovazzjoni mal-patrimonju, se jkunu jafu jużaw il-lingwa ta’ kuljum u l-idjoma letterarja u jikkuntrarjawhom biżżejjed biex jibnu xogħlijiet fil-lingwa li joħolqulna dinjiet ġodda fiex ngħammru, toroq ġodda fejn jimraħ moħħna, modi ġodda kif naqsmu qalbna u kif nippruvaw nikkunslawha. Jgħallmuna nixxennqu għal affarijiet li qatt u qatt ma jista’ jkollna għax ikunu xewqat ifformati fuq il-pjan metafiżiku tagħhom. Forsi dan kollu se jieħu ħafna żmien. Forsi se jieħu ħamsin sena, jew mitt sena, jew elf; imma xi darba żgur se jkollna magna, intelliġenza artifiċjali, li tkun kapaċi tikteb rumanzi u esejs u bijografiji u poeżiji u tagħmel traduzzjonijiet li jkollhom dik il-kwalità misterjuża li aħna nagħrfu bħala letteratura, u dan tagħmlu fuq livell li qatt ma nkunu rajna qabel.

  • Poddata 11.05.2024

Noti Editorjali #5

ma’ Noah Fabri

« Dawn il-proċessi kollha huma xi ħaġa li tinteressani peress li ovvjament huma assoċjati aktar man-nisa, max-xogħol tan-nisa, li ma tistax tikkapitalizzah. Jiġi kkapitalizzat, imma l-bażi tiegħu mhix il-kreazzjoni tal-valur, il-valur tiegħu mhux ekonomiku imma huwa soċjali. Qiegħed biex tirriproduċi s-soċjetà, jew tħaddan ’in-nies, biex tieħu ħsiebhom. Dak huwa l-valur prinċipali ta’ dan it-tip ta’ xogħol. Allura nieħu gost nuża dat-tip ta’ xogħol meta nkun qed naħdem fuq proġetti artistiċi. Nieħu gost nagħmilhom waqt li nkun qed nitkellem ukoll fuq il-ġeneru. Meta għamilt Huma Min Huma? kont qed inħit libsa u nitkellem speċifikament fuq il-pronomi. Għal Insalata għamilt insalata waqt li tkellimt fuq ir-relazzjoni tiegħi mal-ikel u l-ġeneru, il-preżentazzjoni u l-ħsieb tiegħi marbut mal-ikel u l-ġeneru. Jiġifieri dejjem kien hemm dawk l-ideat. Anki fil-kitba, meta nkun qed nikteb, dejjem nidħol fid-dettall fuq l-ikel, fuq is-sensi, fuq l-affarijiet effimeri tal-ħajja ta’ kuljum. Jiġu anka mill-istudji tiegħi tal-Antropoloġija, li vera tiffoka fuq il-ħajja ta’ kuljum, u vera l-ħajja ta’ kuljum iġġibha maġika. U dik xi ħaġa li dejjem pruvajt nagħmel għax għalija l-ħajja ta’ kuljum hija maġika speċjalment f’postijiet fejn il-kapitaliżmu ma tantx jirnexxilu jippenetra. Għalhekk ukoll vera nidħol fuq is-sensi, fuq il-proċessi tal-ġisem. U li l-karattri jkunu konxji mill-ġisem tagħhom, x’qed jagħmlu fl-ispazju u dawn l-affarijiet kollha li l-loġika assoċjata mal-patrijarkat ma tagħtix kashom, għalija huma l-aktar affarijiet importanti fil-ħajja tal-bniedem. »

  • 24.02.2025

ħu ħsieb

Noah Fabri, Kurt Borg, Omar N’Shea, Raylene Abdilla

Fid-dinja Ingliża u dik tal-Punent, “to care” dejjem kienet distinta minn “thought” u “reason”. “Care” assoċjata ma’ emozzjonijiet, irtubija tal-qalb, femminilità — u mhux il-ħsieb, li dejjem kien meqjus rett, veritier u imparzjali, kif ħafna drabi huwa mfisser fil-Punent. Qisu l-Malti ma jagħmilx din id-distinzjoni radikali bejn il-ħsieb bħala ħsieb astratt u li tieħu ħsieb xi ħadd.

  • 24.02.2025

tpaxxa

Davinia Hamilton, Kurt Borg, Omar N’Shea

Jouissance, kif nafha jien, ma tfissirx biss pjaċir, imma xi ħaġa fl-estrem, li tista’ wkoll tinkludi l-uġigħ u s-sofferenza. Jouissance mhix pura, fiha hemm l-eċċess, hemm il-mewt, livell ta’ eċitazzjoni li kważi ma tiflaħhiex. Lacan jagħmel distinzjoni bejn il-pjaċir u l-jouissance. Il-pjaċir jobdi l-liġi tal-omeostażi li nsibu f’Beyond the Pleasure Principle [Jenseits des Lustprinzips], fejn il-moħħ ifittex l-inqas tensjoni. B’hekk, il-prinċipju tal-pjaċir ipoġġi limitu fuq il-pjaċir. Min-naħa l-oħra, il-jouissance tikser din il-liġi u hi “beyond the pleasure principle” u iktar tallinja ruħha mad-death drive [Todestrieb].

  • 13.02.2024

xewqa/xenqa

Davinia Hamilton, Raylene Abdilla, Kurt Borg

Il-kelma “xewqa” togħġobni iktar ukoll għaliex tista’ timplika element konxju fejn is-suġġett konxjament jista’ jixtieq xi ħaġa partikolari, filwaqt li l-kelma “xenqa” timplika passività fejn is-suġġett ma jistax ma jixxennaqx għal dak li m’għandux. Naħseb li għal Lacan, il-kunċett ta’ désir jopera kemm fil-konxju u kemm fl-inkonxju. F’dan is-sens, is-suġġett inkonxjament jixtieq totalità, jixxennaq għaliha, u fl-istess waqt li dan l-impuls inkonxju jiggverna x-xewqa, ix-xewqa nnifisha titlibbes forma li s-suġġett huwa konxju tagħha, bħal pereżempju: il-fantażija ta’ suġġett Ingliż awtonomu, ħabrieki, patrijott, aħjar mill-Ewropew u miżmum lura appuntu minħabba l-Ewropew inferjuri u l-Ewropew li jrid idaħħal l-immigranti, flimkien ma’ fantażiji dwar narrattivi ta’ grandjożità imperjali u kolonjali. Din il-fantażija Ingliża ġiet immanifestata b’mod konxju f’dawk il-votanti pro-Brexit fl-Ingilterra fl-2016. L-identifikazzjoni mal-kampanja tal-Brexit topera kemm fuq livell konxju fis-sens li s-suġġett Ingliż ħaseb li ġaladarba l-Ingilterra toħroġ mill-UE, ħa jerġa’ jsir sħiħ kif ukoll jitpaxxa (iħoss sens ta’ jouissance) bir-riżultat tal-vot. Fl-istess ħin, din il-faċċata konxja qed tgħatti l-implikazzjoni mistura ta’ xenqa għal totalità li qatt ma tista’ tinkiseb: fejn anki wara Brexit dak li ġie mwiegħed, ma wasalx.

  • Ottubru 2026

Għalhekk Qed Nivvjaġġa bil-Mod #3

Kristina Borg

9157

Tat-taxi jdum idur ftit, kważi jwaqqafni f’terminal ħażin, u bis-saħħa tal-uffiċjali tal-port jifhem li jrid iwaqqafni f’terminal F3, iddedikat għall-Grimaldi Lines. Imnalla ma ħadtx it-trasport pubbliku għax bit-tibdiliet kollha li kieku kelli nagħmel dal-ħin minn mezz għal ieħor, x’aktarx kont indum indur iktar, bir-riskju li l-ferry jħallini l-art. Hawn it-terminal jinħass terminal ta’ veru — frisk, spazjuż, organizzat, bil-bar u b’siġġijiet fejn tistenna. Neħles iċ-check-in mad-desk u, bil-boarding pass tal-karti f’idi, infittex fejn inpoġġi. Mudell ta’ vapur, magħluq ġo kaxxa tal-perspex trasparenti, jattirali għajnejja; jinzerta l-mudell tal-Cruise Barcelona — l-istess ferry li daqt nimbarka. Niflih minn kull kantuniera u nipprova nara nagħrafx fejn tista’ tkun il-kabina tiegħi. Inpoġġi fuq wieħed mit-tliet siġġijiet ta’ maġenbu u nkompli nistenna sakemm jgħajtu għall-passiġġieri bil-mixi. Tersaq lejja koppja kemxejn anzjana u tistaqsini jekk is-siġġijiet ta’ ħdejja humiex vojta. Nagħmel il-wisa’ u nċaqlaq il-basket addizzjonali minn fuq is-siġġu; il-basket taċ-ċarruta li xtrajt minn Londra issa nbidel ma’ sports bag tond, xtrajtu b’ħarba minn bazaar Ċiniż qabel ma għalqu l-ħwienet f’Santander. Għandi bokka bih dal-basket il-ġdid, l-ieħor taċ-ċarruta ma kienx se jwassal u dan iktar b’saħħtu, inħossni għamilt capture, l-iktar waqt it-traġitt lejn u minn Malaga meta kelli ngħaddi mill-kaos tal-istazzjon tal-ferrovija Madrid Puerta de Atocha. Il-ġenn ta’ Stazione Centrale f’Milan lanqas jibda ma’ ta’ Madrid, fil-fatt vera apprezzajt il-coche en silenzio li spiċċajt fih ta’ bla ħsieb.

  • April 2024

Splużjonijiet #1

Jimmy Grima

Il-kwiet u l-lejl

Kif issejħet f’diversi kitbiet, Filfla qisha artal. Speċjalment meta tqis li faċċata tagħha hemm dawk iż-żewġ strutturi li nsejħulhom tempji. Hekk sejħilhom Temi Zammit u hekk sejħulhom l-arkeologi fiż-żmien kolonjali. Ma tantx iddoqqli din tat-tempju u tal-artal, għax spiċċajna nħarsu lejhom minn narrattiva waħda biss: dik li tiffoka fuq ir-riti u ċ-ċerimonji. B’hekk, possibbilment eskludejna funzjonijiet jew raġunijiet oħra għalfejn kien jeżisti dan il-ħaġar impoġġi b’mod arkitettoniku ta’ barra minn hawn. Il-kelma tempji tirrifletti perspettiva Ewroċentrika li dehret f’perjodu meta l-akkademiċi Ewropej kienu qed jikklassifikaw u jiddeterminaw id-dinja skont in-normi u l-preġudizzji kulturali tagħhom. L-użu tal-kelma “tempji” inevitabbilment tesponi l-aspett reliġjuż jew dak tar-ritwal tas-siti. Din hija spjegazzjoni monofunzjonali li tista’ tkun qed tnaqqas mill-vera funzjoni tagħhom.Meta dawn is-siti jiġu mmarkati bħala “tempji” mill-komunità interpretattiva — li storikament kienet magħmula minn akkademiċi tal-Punent — tieħu l-awtorità li tiddetermina x’inhi u, fl-istess ħin, x’mhijiex. Il-kelma “tempji” f’kuntest kolonjali tikxef l-effetti tal-orjentaliżmu li jirrifletti mhux biss ir-relazzjonijiet tal-poter bejn il-kolonizzatur u l-kolonizzat, iżda wkoll il-mod kif dawn ir-relazzjonijiet jinfluwenzaw il-produzzjoni tal-għarfien.

Dekorazzjoni art-nouveau