Novembru 2026

Bħala parti mit-tħejjija għat-tnedija ta’ Nifs: Kaos u Poeżija ta’ Franco “Bifo” Berardi, traduzzjoni ta’ Karl Baldacchino, għamilna workshop f’nofs Ġunju bit-tema “Kif Se Nieħdu Nifs Ġdid Hija l-Isfida ta’ Żminijietna” u komplejna naħdmu fuq it-test kollettiv li ħareġ minnu matul is-sajf. Ma kienx diffiċli għall-parteċipanti biex jagħrfu, anki f’pajjiżna stess, id-dinja li jitkellem dwarha Berardi. Is-sistema li iktar ma twegħedna, iktar tieħu minna, li timmultipplika l-ansjetajiet li ijassruna, imbagħad tbigħilna l-wens, li tbellgħalna marda wara l-oħra, imbagħad tfaqqarna nħallsu għad-duwa fjakka li toffrilna. L-aċċelerazzjoni u l-intensità tal-ħajja moderna forsi l-iktar faċli li nagħrfuhom fl-istorbju ta’ ħajjitna ta’ kuljum. Fit tieni parti ta’ Inkejja, li biha qed nibdew dan ix-xahar, Ryan Falzon iħares lejn kif nużaw il-karozzi biex nirbħu ftit spajzju għalina nfusna. “Il-privatezza, fi gżira ffullatissima, hi lussu kbir. Il-privatezza u l-ispazju huma nnegozjati ma’ kull pass li wieħed jieħu. Biżżejjed wieħed imur il-baħar fis-sajf. Irid jiġġieled biex isib roqgħa ilma baħar bla bżieżaq tad-drenaġġ ’il ġewwa mill-ħabel… Irid isib passaġġ liberu li mhux meħud minn turista li ma tafx iż-żona u firxet ix-xugaman fl-ewwel roqgħa vojta li sabet… Trid issib roqgħa fejn m’hemmx storbju…” Il-karozza tista’ tkun spazju kkontrollat li jtaffilna dawn l-iskumditajiet, u għalhekk, għal ħafna kienet iktar minn sempliċiment vettura, kienet namra. Iżda r-relazzjoni tagħna mal-karozzi ma tistax tevita r-realtajiet ekonomiċi. “Wieħed irid ikollu l-lussu li joħroġ il-Ħadd filgħodu jdur bil-karozza flok jagħmel part-time, ma jkollux iqatta’ s-Sibt filgħaxija jissara biex ilaħħaq mal-kera u jasal id-dar fil-ħamsa ta’ filgħodu l-Ħadd, inkella dik l-għodwa hi l-unika waħda li jista’ jqatta’ mat-tfal, jew ikollu jdur dawra ma’ daru minn fuq s’isfel inaddaf u jaħsel u jirranġa fejn jgħix, għax matul il-ġimgħa ċans ta’ xejn.”Bil-karozza, u l‐kultura kumplessa li bnejna madwarha, sibna mod kif inwessgħu l‐ispazju allokat lilna, iżda akkost li llum spiċċat ħakmitu hi l‐ispazju tagħna. Fil-workshop dwar Nifs: Kaos u Poeżija, Joe Gatt jgħid “li nfittxu metodoloġija għall-futur forsi jfisser li t-tensjoni bejn il-kaos u l-poeżija ma nħalluhiex tiġi riżolta, li… nfittxu li nirbħu fuq l-istorbju pjuttost bir-reżonanza milli bis-skiet.” Fil-ktieb Ittri lil Poeta Żagħżugħa, l-ewwel ġabra ta’ poeżiji ppubblikata minn Aphroconfuso, Jasmine Bajada toffrilna mhux biss meditazzjoni fuq is-sengħa tal-kitba tal-poeżija iżda wkoll manwal sentimentali u rakkont ta’ relazzjoni li toħloq l-ispazju tagħha, li tikber bir-ritmu kajman tagħha, titħarrek kemm kemm ma’ kull staġun.

Ottubru 2025

Inkejja #2

Ryan Falzon

Vilel, lussijiet, privatezza

Qabel ma t-terapija u l-counselling saru aċċessibbli, u moda, spazju bħalma kien il-garaxx kien iservi bħala lok privat fejn wieħed seta’ jkun waħdu, jew ma’ nies oħra li jistieden, u bejn biċċa xogħol u oħra, iġib id-diskors fuq kwistjoni li qiegħda tkiddu. Il-kuntest ta’ garaxx spiss inbidel għal dak ta’ kċina żgħira fuq wara, imlaqqta minn meta l-kunjata biddlet l-għamara tad-dar kollha, sufanijiet u siġġijiet skartati, sistema ta’ sound irfinuta, u refuġju għall-akkwarju l-kbir li l-mara ma ħallitekx iżżomm id-dar. Spiss tara garaxxijiet iffullati vetrini, kollezzjonijiet tal-mudelli tal-karozza, li wieħed ikun ilu jgħożż minn tfulitu, jew tabelli, reklami, armi u xbieki tal-mudelli li wieħed kiber bihom, ta’ qabel żmienu. Fil-kultura maskilista, fir-rwol tradizzjonali fejn l-irġiel iżommu fihom u ma jibkux u ma jiftħux qalbhom, il-garaxxijiet kienu jservu ta’ spazji importanti fejn wieħed seta’ jitkellem ma’ rġiel oħra, għax jistidinhom hu għandu, jew għax huwa l-garaxx tax-xogħol u għandu dejjem bl-irġiel jgħidu kelma, jew ġgajta dilettanti jiltaqgħu jarmaw karozza jew trakk għat-tlielaq Ħal Far, jew qed jirrestawraw xi vettura ruħ ommha fi snienha, jew jillustraw il-muturi. Għall-kontra ta’ postijiet tal-irġiel tradizzjonali bħall-każini u l-ħwienet u l-klabbs, il-garaxx kien iservi ta’ spazju fejn tistieden lil min trid, lil min jifhmek, lil min għandu tagħrif sew dwar is-suġġett li qiegħed jinkwetak. Possibbilment, l-enfasi li raġel ikollu naqra ta’ garaxx, jew għalqa, fejn imur iserraħ il-menti u jistieden lil min jixtieq hu naqas għar-raġuni li llum l-istabbilimenti tal-ikel u x-xorb żdiedu u titfixkel fejn se tmur, u l-ispazji komunali, bħall-gyms, saru ħafna iżjed attrezzati sabiex wieħed isib postu. M’għadux iż-żmien ta’ ħanut tal-inbid kamra gabuba, imwejjed twal, bankijiet mal-ħajt u siġġijiet fuq barra, u kulħadd imeċlaq u jlegleg u jgħajjat u konverżazzjoni tirkeb fuq oħra. Wieħed faċli jsib il-privatezza fuq mejda f’kafetterija ġdida, jew ħanut li jibqa’ jservi l-ikel u x-xorb lejl sħiħ.

Ottubru 2026

Marta Marta (silta)

Loranne Vella

Ir-raqda, nhar ta’ Sibt, Dolores tibdieha mal-qawmien, għax nhar ta’ Sibt filgħodu Dolores ma tqumx, la tistenbaħ man-noti tal-qniepen għax il-qniepen ma jdoqqux, la tqum mir-raqda, la tqum mis-sodda, la tinżel isfel għall-fatra. Ma tiltaqa’ la ma’ Concetta, la ma’ Beneditta, la ma’ Marija Assunta, la ma’ Carmelina, la ma’ Marwa, la ma’ Nathaline, la ma’ ħadd minn ġewwa, la ma’ ħadd minn barra. Illum is-Sibt ma tara lil ħadd, la tara lil Damjan u lanqas taħseb fih. Illum la tqum titmattar, la tmur tbaħbaħ wiċċha, la kikkra te u lanqas kafè, la ħobż, la ċikkulatina, la sigarru bil-bokkin u lanqas mingħajru. Nhar ta’ Sibt bilkemm titħarrek mis-sodda, la tiftaħ għajnejha biex tara u lanqas widnejha biex tisma’, la tgħolli l-friex, la tiftaħ il-purtieri beraħ, la tiftaħ bibien ta’ armarji u lanqas kxaxen ta’ gradenzi, la tinża’ ħwejjiġha tas-sodda, la tilbes ilbies, la ħwejjeġ, la kostumi, la xinxilli u lanqas dehbijiet, la tħares fil-mera, la tomxot xagħarha, la tħammar ħaddejha u lanqas xufftejha, la terra, la fwieħa, la krema, la kulur; illum is-Sibt u rtokk ma jmurx. Nhar ta’ Sibt ma taħsibx la dwar ilbieraħ, la dwar għada u inqas u inqas dwar illum għax illum mhi se tagħmel xejn, mhu se jiġri xejn, mhi se tqis, mhi se tfassal, mhi se tqasqas, mhi se ġġarrab xejn. Illum is-Sibt jum il-mistrieħ, mistrieħ il-ġisem, serħan il-moħħ. Illum is-Sibt waħedha ma’ ħsibijietha imma lanqas dawk mhi se jkollha, la se taħseb, la se tħejji, la se thewden, la se toħlom, la se timla moħħha bi ħsieb u lanqas se tbattlu minn ieħor, illum is-Sibt, illum ma tagħmel xejn, ma jiġri xejn. Illum Dolores mhi xejn, la hi bint, la hi oħt, la hi omm, la hi Madre, ma hi xejn għax illum is-Sibt. Nhar ta’ Sibt ma tħabrikx, ma tgħaġġilx, sa tard la torqod u lanqas tqum. La tiekol, la tixrob, illum xejn minn dan. Nhar ta’ Sibt ma jħabbtilha ħadd, jekk iħabbtu ma tiftaħ lil ħadd

Poddata 20.10.2026

Noti Editorjali #14

ma’ Noah Fabri

« Naħseb l-ikel dejjem ħa jkun importanti f’ħajti u dejjem jibqa’ xi ħaġa essenzjali fil-ħsieb tiegħi jew fil-prattika tiegħi għax iżommli saqajja mal-art. U fl-ikel hemm il-kwistjonijiet kollha politiċi li jinteressawni: tal-ġisem, tal-ġeneru, ta’ kif jiżvolġu dawn in-networks tal-kolonjaliżmu, l-ekonomija, il-kapitaliżmu. Fl-ikel hemm kollox. Jiġifieri naħseb li dejjem, b’xi mod jew ieħor, ħa jkun hemm lenti tax-xogħol tiegħi li ħa tħares lejn l-ikel. Bħalissa qed naħseb fuq xi proġetti wkoll li jinvolvu b’mod aktar dirett l-ikel, l-idea ta’ tip ta’ performances li kont qed nagħmel kull darba li Bobb isaqsini. Qishom bdew ġejjin dawn l-ideat fuq dan il-proġett dwar l-ikel, u jkun sabiħ niżviluppawhom b’xi mod daqsxejn aktar teatrali, b’mod daqsxejn aktar meħjut bil-lenti tal-performance. Insalata kienet pjuttost diskursata, essenzjalment kienet diskursata u jiena qed nagħmel insalata fl-istess ħin. Naħseb jekk indaħħlu element aktar performattiv, aktar teatrali fiha, hemm possibbiltà pjuttost qawwija. Insalata kienet interessanti għax speċi kienet jien nitkellem b’mod relattivament teoretiku fuq l-ikel u fuq dawn l-affarijiet, dawn l-ideat li jeċitawni ħafna. Kont qed nikkwota l-awturi, jiġifieri kienet relattivament teoretika. Imma meta kont nasal fuq il-biċċa personali, li għalija kienet teżisti fuq l-istess skala tat-teorija, wara ġew ħafna nies fuqi jgħiduli grazzi talli qsamtha magħna. Veru ħassejtni emozzjonata. Jien lanqas kont ħsibt fil-possibbiltà li din tkun biċċa xogħol li temozzjona lin-nies. Issa din mhix xi ħaġa li tista’ tagħmilha b’mod intenzjonali, li speċi tasal għaliha bi żball. Jien dejjem emmint li, biex taffettwa l-moħħ imma wkoll speċjalment il-qalb ta’ udjenza u vera tgħinhom jidħlu f’xi ħaġa, trid tagħmilha kważi bi żball u bl-aktar mod kwiet u understated possibbli. »

Diċembru 2023

Joey Tilbes, it-Tabù Tinża’

Omar N’Shea

Joey kienet tinżel imlibbsa u mpittra, saff eyeshadow abjad mad-dawra, faxx lapes max-xfar, u kulur skur ilellex fuq il-kappell t’għajnejha. Gloss u glitter aħmar, ras nokkli bil-backcombing u l-ġnub miġbudin u llixxati lura b’pettne tad-djamantini. Meta kienet tilbes ta’ mara, kienet tħobb tagħżel xi libsa tal-Haro, li kellhom ħanut tal-ħwejjeġ Tas-Sliema, moda impurtata f’Malta minn familja Anglo-Iżraeljana li kienu jgħixu hawn. Kellhom stabbiliment tal-ħwejjeġ ieħor il-Belt, u r-restorant LeRoy ġewwa Tigné. Lil din il-familja tal-Haro, iz-zija t’ommi, Salvina kienet għall-ewwel isseftrilhom u mbagħad bdiet tieħu ħsieb it-tfal tagħhom għax kienet taf titkellem bl-Ingliż. Kienet fuq tagħha u ommi dejjem tiġri magħha u ġieli kienet tmur magħha għandhom. Din id-dar lil ommi fetħitilha orizzonti ġodda u internazzjonali ħafna, u l-Haro kien nissel fiha sens ta’ moda, avolja qliezet u qomos tal-irġiel biss kienet tilbes. Junior, imma, kien galantom u jberbaq sew fuq Antoinette u l-gwardarobbi tal-Iklin kienu kmamar sħaħ fil-basement tad-dar, li fil-weekend spiss jispiċċaw mimlijin sinjorini jitpittru quddiem mera rettangolari kollha bozoz mad-dawra u ħwejjeġ, parrokki, u tkaken għaddejjin minn id għall-oħra ħa jaraw min se jilbes xiex. Antoinette kellha mijiet ta’ lbiesi, tant li ġieli l-kontestanti tax-shows bħal Miss Sunshine kienu jilbsu kważi biss ħwejjeġ mill-gwardarobba tagħha, qisha l-benefattriċi tat-travestì. Wara joħorġu jiżżagħblu l-Hungry Tiger u jiġu lura l-għada, kulħadd daħna, kollha daħq, żuffjett, ikkampjar, riħa ta’ xorb u sigaretti, u min jorqod ’l hemm u min jorqod ’l hawn. Imma l-parrokki kienu dejjem jidħlu lura ġol-kaxxi tal-kartun roża b’ħabel gold biex iġġorrhom minnu, imqiegħda hemm ġew fuq irjus tondi tal-ġablow li fuqhom Joey kienet tpinġi għajnejn, imnieħer u xufftejn bil-make-up t’Antoinette, u meta jiġu lura miż-żagħbil tal-lejl, kienet taqla’ l-eyelashes foloz u twaħħalhom fuqha. Il-parrokki kienu joħduhom darba fix-xahar il-Village Gossip, għand Manwel u l-Mimì, għal wash u blow dry.

April 2026

Is-Sovranità tal-Ikel #2

Nicole Borg

Mistoqsijiet dwar il-ħobż

Dakinhar, jien u Kristina ħejjejna firxa kbira ta’ ikel. Minbarra l-preżenza ovvja ta’ diversi ftajjar, l-ikel kellu jkun sempliċi, u rappreżentattiv tal-istaġun li konna qed naħdmu fih. Kristina ħadet ħsieb il-ħobż, kif ukoll il-galletti biż-żrieragħ tal-kemmun. Mal-ħobż kien hemm confit tal-artiċokk, pesto tal-kale u l-irkotta moħmija. L-artiċokk, li jissejjaħ ukoll topinambur, kien ipproċessat b’mod sempliċi ħafna. Poġġejthom f’borma kbira bi ftit weraq tar-rand, ġiex sinniet tewm, il-qoxra u l-meraq ta’ larinġa, melħ oħxon, u ħafna żejt taż-żebbuġa lokali tajjeb, biżżejjed biex jgħattihom. Poġġejthom fuq nar baxx, biż-żejt kemm kemm ibaqbaq, għal madwar siegħa, sakemm kienu torja biżżejjed għall-furketta, waqt li xorta jżommu l-forma tagħhom. Imbagħad, l-irkotta moħmija kienet terġa’ iktar sempliċi milli wieħed jista’ jimmaġina. Ħallejtha fil-friġġ billejl, ġo passatur, bi skutella taħt, biex inneħħi kemm nista’ l-ilma żejjed. L-għada poġġejtha f ’dixx tal-forn, u ħmejtha għal siegħa, sakemm il-qoxra ħadet ftit kulur. Servejtha sħuna bl-aħħar vażett tas-sfejġel li kont għamilt Settembru li għadda. Wara, il-pesto tal-kale u l-ġbejniet. Id-deskrizzjoni hija fiha nnifisha r-riċetta. Servejtha biz-zalza tal-bżar aħmar iffermentat, li kont għamilt ftit tal-ġimgħat qabel bil-felfel aħmar lokali. Il-kondiment kien neċessarju biex naqtgħu mill-elementi melħin l-oħra. Fl-aħħar, il-pudina tal-ħobż rabtet flimkien il-bqija tal-ikla. Biex inżomm mat-tendenza tiegħi li nuża ingredjenti lokali, iżda inqas familjari, ħallejt barra l-konfettura tas-soltu, u minflokha daħħalt konfettura tal-kumquat lokali, korteżija tal-fornitur tas-soltu tiegħi gewwa l-pitkalija. Daħħalt ukoll it-trab tal-ħarrub u ftit inbid tal-għasel fit-taħlita. It-trab tal-ħarrub ħa post l-użu tipiku tal-kokotina. Waqt l-ikla, il-pudina tal-ħobż kienet l-ewwel li spiċċat.

April 2024

Persjani

Aaron Aquilina

Ħa niktibha hawnhekk forsi nikser iċ-ċirku vizzjuż. Fi kliem Keats, il-kapaċità negattiva hi li tkun “kapaċi toqgħod fl-inċertezzi, Misteri, dubji, bla ebda ġiri antipatku wara l-fatti u r-raġuni”. Dan kunċett antik, simili għat-trankwillità, jew ataraxia. Ix-Xettiku Sextus Empiricus u dawk kollha li ġew warajh jissuġġerixxu li din tiġi mill-bilanċ, mill-equipollence (jew għall-inqas hekk isostnu t-tradutturi li għandha tinqaleb il-kelma ἰσοσθένεια). Dan kollu jingħata ħafna iktar kulur u kumplessità minn Husserl bil-kunċett tal-epoché. Keats jgħid, allura, li l-aqwa karatteristika tal-kittieb — u skontu, l-aqwa eżempju ta’ dan huwa Shakespeare — hi l-kapaċità li jkunu jafu li ma jafux, u li jibqgħu f’din il-“ma nafx”, f’din il-boqqaġni, bla ebda attentat għall-għerf u t-teleoloġija. Kif għedt qabel: il-“jien” ta’ Keats la tifhem u lanqas tispjega. Forsi din il-kapaċità negattiva ta’ Keats taf tagħtini xi forma ta’ risposta għall-mistoqsija li dejjem insib ruħi nistaqsi: il-baħar ukoll ħabs? Il-fatt li Malta mdawra bl-ilma: ċella jew ħelsien? Għalkemm postijiet bħall-Awstralja jew ir-Renju Unit huma wkoll imdawrin bl-ibħra u l-oċeani, naħseb kollha kemm aħna nifhmu li post bħal Malta każ kemxejn speċjali. U kemm hi kbira Malta? Għax it-topografija tal-ġebel u l-baħar tifforma wkoll it-topografija kunċettwali-personali tagħna. Il-leġiżlazzjonijiet differenti li jaqsmu l-baħar ta’ madwarna — tal-baħar territorjali, taż-żona kontigwa, taż-żona esklużiva tas-sajd — kollha jqisuna b’kejl differenti. Fuq l-art dil-problema ma ssibx sodezza (niftakru ftit fil-ġuriżdizzjonijiet diversi u mħawdin tal-gvern, tal-knisja, tal-privat), u allura ovvja li nsibu ruħna nixtarru, bla qatt ċertezza, l-oriġini u l-identità tagħna, il-Maltiżmu tagħna mċaflas minn litanija ta’ karatteristiċi li huma fl-istess ħin riġidi daqs iż-żonqor u flessibbli daqs il-mewġ.

Diċembru 2025

Illejla Ħierġa b’Xagħri Mxarrab

Omar N’Shea

Meta fetaħ, il-Pips qabad mill-ewwel u għas-sinjorini ġab miegħu opportunitajiet ġodda, fosthom il-bini ta’ komunità ta’ sorellanza. Il-Pips kien aħjar minn barra, għax fejn il-Maltin, kulħadd jidher ġwejjed, kien jgħid Charlie. U għandu raġun għax kien żmien tajjeb sew sew meta fetaħ. Tista’ taħseb x’kien ra Soho imma kellu ħabta jgħid li bħal hawn qatt ma ra. Għax meta ngħidlek is-saħħa ta’ rġiel li bdew ġejjin! In-nisa kienu għadhom naqra ġewwa u l-irġiel bdew ġejjn minn kullimkien. Tant kien hemm saħħa ta’ rġiel u tant konna qed nieħdu pjaċir li spiċċajna nikru l-flettsijiet quddiemu aħna. St Helen’s Court. Ilħaqtna St Helen’s Court? Jien ma lħaqtux meta fetaħ allura nistaqsi lill-Frida jekk kienx ċar mill-ewwel li xi ħaġa kienet inbidlet. Ħeqq, ara l-oħra! Xejn ma lħaqtu int fil-bidu? Ngħidilha li lħaqtu fl-aħħar tat-tmeninijiet. Tista’ taħseb x’ra hemm ġew. Saħħa kbira ta’ rġiel. Fl-għaxra, jibdew ġejjin mill-irħula kollha. U aħna bdejna nagħmlu x-shows, jien, il-Mimì, it-Tabù, il-Brenda, u l-irġiel bdew ġejjin b’saħħa kbira, anki mal-mara bit-trabi fil-pushchairs kienu jiġu u taparsi qed jixtru drink mal-bar u jittantawna. Ix-shows kienu kemm opportunità biex tilbes il-persona li tkun ħloqt għal dik is-serata bi prostetika ta’ lbies, żfin, attitudni u mutetti, kif ukoll ċans biex tisseduċi ’l-udjenza. Jeżistu ftit filmati arkivjati tal-Pips; filmat minnhom huwa ta’ wieħed mir-repertorji magħrufin tagħhom, li qed nara bħalissa u li l-Frida tgħidli li kien tal-lejl tat-22 ta’ Ġunju 1986. Dakinhar, il-Brenda kienet bħas-soltu għamlet id-diski ta’ Sandie Shaw, Ruth Wallis u Shirley Bassey, kanzunetti li bihom kienet tevoka diva tal-cabaret b’umoriżmu nittien, forsi anki xi ftit perikoluż, waqt li t-Tabù, bix-shows ta’ Anna Oxa, bdiet iġġissem il-karattru merkurjali, kważi mistiku, ta’ kreatura androġena u enigmatika. Bħas-soltu, is-serata kienet iddominata mill-Mimì tagħmel ix-shows ta’ Grace Jones. Il-Pips, il-Mimì bdiet mhux biss tersaq lejn id-demolizzjoni kompleta tal-ġeneru imma bdiet ukoll tilgħab fuq il-fruntieri tal-erotiżmu u s-sesswalità. Fil-filmat, il-Mimì tidher qed tagħmel Sinner u The Hunter Gets Captured by the Game, liebsa perpura drapp iswed trasparenti u strixxa ġilda sewda kemm kemm tgħattilha quddiem, f’koreografija ta’ żfin sadomasokistiku li fiha Richard, liebes ta’ raġel sadist mgħammad b’maskra ta’ bojja, beda jsawwat u jaħqar lill-Mimì bi frosta waqt li hi tingħi u tinbaram fuq il-madum abjad u iswed iteptep bir-rifless tal-istilel u t-tlellix mill-mirja tad-disco ball li kien hemm mas-saqaf. Il-Mimì kienet ħadet ix-shows fuq livell ieħor: ma kien hemm l-ebda komiċità fihom, u lanqas kien hemm il-logħob mal-udjenza biex jippruvaw jaqtgħu jekk hix mara jew raġel; le, ix-shows tal-Mimì kienu mumenti fejn l-erotiċiżmu eċċessiv ta’ ġisimha kien jaqbeż il-fruntieri ta’ laħamha u jimla l-Pips bid-deżiderju.

Ottubru 2026

Għalhekk Qed Nivvjaġġa bil-Mod #3

Kristina Borg

9157

Tat-taxi jdum idur ftit, kważi jwaqqafni f’terminal ħażin, u bis-saħħa tal-uffiċjali tal-port jifhem li jrid iwaqqafni f’terminal F3, iddedikat għall-Grimaldi Lines. Imnalla ma ħadtx it-trasport pubbliku għax bit-tibdiliet kollha li kieku kelli nagħmel dal-ħin minn mezz għal ieħor, x’aktarx kont indum indur iktar, bir-riskju li l-ferry jħallini l-art. Hawn it-terminal jinħass terminal ta’ veru — frisk, spazjuż, organizzat, bil-bar u b’siġġijiet fejn tistenna. Neħles iċ-check-in mad-desk u, bil-boarding pass tal-karti f’idi, infittex fejn inpoġġi. Mudell ta’ vapur, magħluq ġo kaxxa tal-perspex trasparenti, jattirali għajnejja; jinzerta l-mudell tal-Cruise Barcelona — l-istess ferry li daqt nimbarka. Niflih minn kull kantuniera u nipprova nara nagħrafx fejn tista’ tkun il-kabina tiegħi. Inpoġġi fuq wieħed mit-tliet siġġijiet ta’ maġenbu u nkompli nistenna sakemm jgħajtu għall-passiġġieri bil-mixi. Tersaq lejja koppja kemxejn anzjana u tistaqsini jekk is-siġġijiet ta’ ħdejja humiex vojta. Nagħmel il-wisa’ u nċaqlaq il-basket addizzjonali minn fuq is-siġġu; il-basket taċ-ċarruta li xtrajt minn Londra issa nbidel ma’ sports bag tond, xtrajtu b’ħarba minn bazaar Ċiniż qabel ma għalqu l-ħwienet f’Santander. Għandi bokka bih dal-basket il-ġdid, l-ieħor taċ-ċarruta ma kienx se jwassal u dan iktar b’saħħtu, inħossni għamilt capture, l-iktar waqt it-traġitt lejn u minn Malaga meta kelli ngħaddi mill-kaos tal-istazzjon tal-ferrovija Madrid Puerta de Atocha. Il-ġenn ta’ Stazione Centrale f’Milan lanqas jibda ma’ ta’ Madrid, fil-fatt vera apprezzajt il-coche en silenzio li spiċċajt fih ta’ bla ħsieb.