Thomas Nagel kien qasam ix-“xorti morali” — kunċett li investigawh diversi filosfi oħrajn — f’erba’ kategoriji. Waħda minn dawn il-kategoriji hija dik ċirkostanzjali. Biex jispjegaha, juża l-eżempju tal-mod kif niġġudikaw lil xi ħadd li kien ċittadin tal-Ġermanja fit-tletinijiet tas-seklu li għadda. Inħarsu lejn dawk kollha li nqabdu fl-entużjażmu tal-era Nażista b’disprezz qawwi, anki jekk il-fatt li kienu ċittadini tal-Ġermanja ma kienx fil-kontroll tagħhom. Kieku, jgħid Nagel, fl-1929 qalgħu transfer għall-Arġentina, forsi kienu jgħixu ħajja eżemplari għax qatt ma kien ikollhom l-opportunità li jagħżlu li jappoġġjaw, u forsi anki jwettqu, l-atroċitajiet. Għal ħafna snin fil-Punent, partikolarment minn wara t-Tieni Gwerra Dinjija, għexna fi speċi ta’ era moralment ixxurtjatha għaċ-ċittadin komuni. Qatt ma kellna niddeċiedu jekk nappoġġjawx reġimi sfaċċatament ħżiena. Meta appoġġjajna gvernijiet dubjużi, li kienu jafu juru d-diplomazija fis-swali u l-palazzi fejn kienu jiltaqgħu biex jiffirmaw it-trattati u l-ftehimiet, stajna ngħidu li trid tħares lejn l-istampa kollha kemm hi u meta tivvota tibbilanċja l-prijoritajiet politiċi. Meta rreżistejna, ir-reżistenza tagħna kienet nofs kedda imma stajna ngħidu li għall-inqas morniehom il-protesti, anki jekk komplejna ngħixu fis-sistema li konna nafu qiegħda tisfrutta lil miljuni xi mkien ieħor fid-dinja. Konna nħarsu lura u nitkażaw b’dak li ġara fil-Ġermanja Nażista biċ-ċertezza li aħna żgur ma konniex inkunu fost dawk li jinqabdu fl-entużjażmu għan-Nażiżmu. Li anki jekk konna ngħixu ħajjitna ta’ kuljum fi stat ta’ ġjufija passiva, bi msarna f’saqajna kull meta l-pulizija jwaqqfuna f’roadblock, xorta konna konvinti li taħt il-qilla tal-Gestapo konna mirakolożament insiru eroj, nirreżistu, u nitniżżlu fl-istorja biex inqawwu qalb dawk li jiġu warajna. Fl-era ta’ vulgarità aċċellerata li ilna ngħixu fiha dawn l-aħħar għaxar snin, din ix-xorti morali tagħna bdiet dejjem titnaqqar u issa nistgħu ngħidu li spiċċatilna. Ma baqgħalniex skużi li l-affarijiet ma nafuhomx, li qed jigdbulna, għax lanqas biss għadhom iħabblu rashom biex jaħbu dak li sfaċċatament qed jagħmlu. “Meta binti tikber xi naqra u forsi jkun jimpurtaha,” tgħid Glorianne Micallef fl-esej tagħha “Pollakki ta’ Chełmno”, “se tkun qed taqra fuq il-ġenoċidju tal-Palestinjani f’Gaża u se tħares lejja. Se nlaqlaq.” L-istituzzjonijiet tagħna dejjem kienu konvinti li jafu jagħrfuh ġenoċidju meta jseħħ, imbagħad l-Iżrael joqtol għexieren ta’ eluf ta’ Palestinjani f’Gaża, b’mira partikolari fuq ġurnalisti u nies prominenti, fuq skejjel, libreriji u universitajiet, u f’daqqa waħda l-isfumaturi jimmultiplikaw .