Niket fil-Franka

Luke Galea

1

Warajja l-blu tal-Baħar Mediterran
Rajt il-kurrenti jiġbiduh ’lisfel
Imħalltin mal-misteri tal-pajjiż midfunin

Warajja n-niċeċ tal-qaddisa Verġni Mqaddsa
Kontenituri bl-ilma u l-ikel tal-qtates
Għarkupptejhom f’adorazzjoni

Maġenb in-niċeċ, il-franka tixxennaq għat-tmellis
Ħadd ma jimpurtah mill-istorja tagħha
Il-qniepen idamdmu l-ħażen
Il-qaddis jistenna l-kongregazzjoni tinġabar
Idejhom kampnar lest għat-talb
Il-kurżitajiet ta’ villaġġ misturin f’dal-ħitan

Warajja is-sanktità ta’ sħabi
Żfin redikolu mad-diski pop
Il-wens tagħhom wara kull qsim il-qalb
Il-kuraġġ tagħhom meta għażilt li titlaq
Issa, il-memorji mħalltin man-nostalġija
Iż-żmien ifixkel, u jxarrbek bħax-xita fil-maltemp

2

Dfintni fil-kantini vojta ta’ pajjiżna
Għalaqtni ġo spażju li mhux spazju eżatt
Iżda memorja ta’ dak li seta’ jkun jew li seta’ kien

Il-mewt ma ġietx għalija u lanqas ma ħaditni
Imma inti imponejtha fuqi
M’hemmx funerali jew girlandi
Funeral mingħajr l-għagħa tal-kommunità

Ġejt lura biex tħaffirni
Ma ridtx l-irmied tiegħi jkun tapit fuq it-tebut
Issa, ridtni nerġa’ nkun parti mill-art
Kif tista’ żżomm monument ta’ xi ħadd li tħobb daqshekk?
Ferrixt it-trab tiegħi max-xatt t’Għar Lapsi
M’Għajn Tuffieħa, u l-Għadira wkoll
Xtut li jiftakru minn konna
Xtut li jsejħu lill-antenati jgħinuk iżżomm it-tifkira tiegħi

3

Nistenniek ħdejn il-blu li ħallejt warajk
Niktiblek ittri bit-tama li jħaffuk tiġi lura
Nittrattjeni milli nuża l-kelma darek, għax hawnhekk mhux darek
Hawnhekk fejn bkejna, għannaqna ’l xulxin, dħakna, xrobna kemm flaħna, ħbatna bil-karozza, argumentajna
Hawnhekk fejn ippruvajna nisriqu x-xemx mis-sema għax mingħalina li nistgħu
Nistenniek ix-Xemxija
Il-ħoss sakranazz tal-mewġ labra tniggiżni
Naf li hawn qatt mhu se jkun darek

4

l-epitaffju fuq il-lapida tiegħek ittra ta’ mħabba
il-kliem miktub bl-ewwel lingwa tiegħek
Lingwa li nixxet mill-barrieri għall-bajjiet tal-madwar
Ir-residju jikkanċella l-ideat ta’ nazzjon
Tiddendel bejn identitajiet distinti
Imxennaq biex tkun Malti, imma lest li taħarbu

5

Il-Baħar Mediterran jieqaf
isikket il-kurrent
Ir-riħ baga f’wiċċ l-ilma
Jfarfar ir-rifless mis-swar tal-Belt
Jaqbad it-trab tal-franka
Jġorrok għall-aħħar post ta’ mistrieħ
fl-urna
li
bnejtli

Din il-poeżija hija reazzjoni għal “Maltese Identity, Memory, and the URNA Ritual”, esej ta’ Matthew Attard Navarro li jidher f’The URNA Book, parti mill-proġett URNA.

Dekorazzjoni art-nouveau