Nifs: Kaos u Poeżija

“Ma nistax nieħu nifs”, il-kliem fgat li baqa’ jtenni Eric Garner sakemm miet taħt idejn il-pulizija fi Staten Island NY, fl-2014, kien l-ispirazzjoni għall-moviment Black Lives Matter li malajr infirex madwar id-dinja u ġiegħel lil ħafna jħarsu lejn l-istorja kolonjali u razzjali li għadha ta’ konsegwenza fil-ħajja ta’ kuljum ta’ miljuni ta’ nies. L-istess karba baqgħet toħroġ minn fomm iktar vittmi tal-pulizija fl-Istati Uniti, inċidenti ta’ kuljum li jsiru emblematiċi ta’ inġustizzji sistemiċi. Bħal Garner kien hemm bosta oħrajn sakemm — waqt li f’ħafna pajjiżi kien hemm il-lockdown, u l-inġustizzji ħadu l-forma ġdida tagħhom bl-iżbilanċ ovvju bejn kif il-pandemija affettwat pajjiżi u klassijiet soċjali differenti — seħħ il-każ ta’ George Floyd li għal darb’oħra għaqqad flimkien l-inġustizzja storika ma’ dik kwotidjana u l-kliem “ma nistax nieħu nifs” sar proverbjali għal sens ta’ disprament usa’ dwar il-qagħda politika li dejjem issir iktar u iktar impossibbli b’mod li ma tistax timmaġina li tista’ qatt issir agħar; imbagħad issir agħar. Kif ser nieħdu nifs ġdid hija l-isfida ta’ żminijietna. Fi kliem l-awtur:

F’dal-ktieb il-ġdid, li hu ddedikat lill-kundizzjoni ta’ qtugħ ta’ nifs kontemporanja tagħna, nirritorna għall-metafora tal-poeżija bħala l-unika triq għall-ħarba mis-soffokazzjoni. Illum il-poter hu bbażat fuq relazzjonijiet astratti bejn entitajiet numeriċi. Filwaqt li l-isfera finanzjarja hija ggvernata mill-algoritmi li jgħaqqdu l-frattalji ta’ xogħol prekarju, l-isfera tal-ħajja hija invaduta minn flussi ta’ kaos li jipparalizzaw il-ġisem soċjali u joħonqu n-nifs u jifgawh. M’hemm l-ebda ħarba politika minn din in-nassa: il-poeżija biss, bħala l-eċċess ta’ skambju semjotiku, tista’ terġa’ tattiva n-nifs. Il-poeżija biss tgħinna fl-apokalissi li diġà qed tifferoċja taħt l-effett ta’ deċennji ta’ assolutiżmu finanzjarju. Il-poeżija biss se ttaffi t-tbatija ta’ moħħ l-inġinier u ta’ moħħ il-poeta, u se tkun qed taġixxi biex treġġa’ lura l-ħakma tal-isfera finanzjarja fuq il-lingwa.

Nifs huwa ktieb dwar ir-ritmi kaotiċi tan-nifs li nieħdu, dwar is-sens ta’ soffokazzjoni li qed jiżdied kullimkien. “Jien inbati mill-ażma,” jgħid fil-bidu Berardi, “allura forsi ġejt affettwat minn sens ta’ solidarjetà ażmatika meta rajt il-filmat tal-qtil ta’ Eric Garner.” L-ewwel referenza li jinvoka Berardi hija l-poeżija ta’ Friedrich Hölderlin u r-rabta bejn in-nifs u r-ritmu poetiku. “Ejja nsibu mod kif nevolvu ritmikament mal-kosmu,” jistedinna Berardi. “Ejja noħorġu minn das-seklu ta’ kejl, ejja noħorġu flimkien nieħdu n-nifs.” .